Cafodd Llywodraeth Cymru ei gyhuddo o 'lusgo traed' yn ei addewid i reoli ail gartrefi a llety gwyliau mewn cymunedau lle mae pobl ifanc yn methu cael lle i fyw yn eu cymuned eu hunain.

Roedd hynny mewn rali yn Llangefni heddiw (Medi 17). 

Esboniodd Osian Jones, un o drefnwyr y rali: "Fe wnaethon ni gynnal rali yn Llangefni heddiw er mwyn lansio rhan nesaf ymgyrch Nid yw Cymru ar werth.

"Ein bwriad yw annog awdurdodau lleol fel Ynys Môn, Gwynedd, Conwy i ddefnyddio'r grymoedd newydd y mae Llywodraeth Cymru am gynnig iddynt i reoli ail gartrefi a llety gwyliau yn llawn o fis Ebrill - ond dylai'r gwaith paratoi ar gyfer hynny fod yn dechrau nawr."

Rali Nid Yw Cymru ar Werth yn LlangefniCymdeithas yr Iaith

O fis Ebrill nesaf, fe fydd gan gynghorau sir bwerau newydd i leihau effaith ail gartrefi a llety gwyliau yn eu hardaloedd.

Fe fydd tri dosbarth defnydd cynllunio newydd – prif gartref, ail gartref a llety gwyliau tymor byr.

Fe fydd cynghorau yn gallu:

  • Rheoli nifer yr ail gartrefi a’r llety gwyliau mewn unrhyw gymuned,
  • Cynyddu treth trafodiadau tir (land transaction tax) ar gyfer ail gartrefi a llety gwyliau,
  • Mynnu caniatâd cynllunio ar gyfer newid defnydd o un dosbarth i’r llall.

"Mae ewyllys gwleidyddol o'n plaid a blwyddyn o ymgyrchu a phwysau gan bobl ar lawr wedi arwain at enillion allai wneud gwahaniaeth," ychwanegodd Osian Jones.

"Ond mae Llywodraeth Cymru'n llusgo eu traed - does dim canllawiau nac addewidion o gyllid i gyflawni'r holl waith wedi mynd at awdurdodau lleol eto.

"Bydd dosbarthu eiddo i gategorïau fel bod modd gweithredu'r cynnig pwysig o fynnu caniatâd cynllunio i newid dosbarth defnydd yn waith sylweddol; fel y bydd y gwaith o gasglu tystiolaeth am yr angen am ganiatâd cynllunio.

"Gallai'r grymoedd yma wneud gwahaniaeth gwirioneddol i'n cymunedau."