Mae disgwyl i Fil sy’n gwahardd plastig untro gael ei osod gerbron y Senedd heddiw (Medi 20).

Yn 2011, Cymru oedd un o’r gwledydd cyntaf yn y byd i godi tâl am fagiau siopa untro. Ar hyn o bryd, Cymru yw’r trydydd ailgylchwr domestig gorau yn y byd.

Bydd Bil Diogelu’r Amgylchedd (Cynhyrchion Plastig Untro) (Cymru) yn ei gwneud yn drosedd i gyflenwi neu gynnig cyflenwi cynhyrchion plastig untro tafladwy diangen sy’n cael eu taflu fel sbwriel i ddefnyddwyr yng Nghymru.

Mae hyn yn darparu awdurdodau lleol â phwerau i orfodi’r drosedd, ac yn cynnwys:

  • Cytleri
  • Platiau
  • Troyddion diod
  • Gwellt diodydd – mae eithriad i’r cynnyrch hwn ar gyfer anghenion meddygol
  • Ffyn cotwm sydd â choesau plastig
  • Ffyn balwnau
  • Cynhwysyddion cludfwyd polystyren allwthiedig ewynnog a pholystyren ehangedig
  • Cwpanau polystyren allwthiedig ewynnog a pholystyren ehangedig
  • Caeadau polystyren holl gwpanau a chynhwysyddion cludfwyd
  • Bagiau siopau untro sydd wedi’u gwneud o blastig tenau
  • Holl gynhyrchion sydd wedi’u gwneud o blastig ocso-ddiraddiadwy

Mae’r penderfyniad i gynnwys y cynhyrchion hyn yn dilyn ymgynghoriad a gynhaliwyd yn 2020, gyda phob un ohonynt â dewisiadau amgen di-blastig neu amldro.

Dywedodd Julie James, y Gweinidog Newid Hinsawdd: “Mae hon yn foment fawr yn ein taith tuag at Gymru ddi-blastig.

“Gwelwn yn aml gynhyrchion plastig untro wedi’u taflu fel sbwriel ar ein strydoedd, ein parciau a’n moroedd. Nid yn unig eu bod yn hyll, ond maen nhw hefyd yn achosi effeithiau dinistriol ar ein bywyd gwyllt a’n hamgylchedd.

“Gydag ymdrech Cymru ar y Cyd, mae rhaid inni ddweud na wrth y diwylliant eitemau untro er mwyn osgoi gadael gwaddol gwenwynig o blastig i genedlaethau’r dyfodol orfod delio ag ef.

“Drwy feddwl yn wahanol, gwneud newidiadau i’n ffordd o fyw a dewis cynhyrchion amldro, gallwn arbed arian a helpu i frwydro yn erbyn effeithiau dinistriol newid hinsawdd.”

Bil 'arloesol' er mwyn gwahardd plastigion untro yng Nghymru

Mae problem gwastraff plastig yn broblem gyffredin ledled Cymru, yn aml yn diweddu mewn mannau megis Bae Caerdydd, lle y mae Awdurdod Harbwr Caerdydd a gwirfoddolwyr o sefydliadau megis Grŵp Afonydd Caerdydd yn cynnal sesiynau glanhau, gan gasglu oddeutu 500 tunnell o sbwriel bob blwyddyn, gyda llawer ohono yn blastig.

Wrth siarad ynghylch cyflwyno’r Bil arfaethedig er mwyn mynd i’r afael â’r broblem, dywedodd Louise Tambini, Dirprwy Brif Weithredwr Cadwch Gymru’n Daclus: “Mae Cadwch Gymru’n Daclus yn croesawu deddfwriaeth i wahardd plastigion untro. Mae’n gam cadarnhaol ar ein taith tuag at drawsnewid yn llwyr y ffordd rydyn ni’n defnyddio plastigion, yn ogystal â lleihau gwastraff fel cenedl.

“Yn hanfodol, mae’n llywio’r ffordd i ddiwydiant symud i ffwrdd o arferion llygredig sy’n dinistrio’n hamgylchedd ac sy’n niweidio’n bywyd gwyllt.

“Wrth i dueddiadau defnyddwyr barhau i ddatblygu, gobeithiwn y bydd y pwerau a roddir yn y Bil yn caniatáu i Gymru ymateb i’r bygythiadau sy’n dod i’r amlwg yn sgil cynhyrchion plastig untro eraill.”