Mae dau awdur preswyl wedi cael eu penodi gan un o barciau cenedlaethol Cymru.

Penodwyd y ddau gan Awdurdod Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog, mewn partneriaeth â Choleg y Mynyddoedd Duon a Gŵyl y Gelli ar gyfer 2022-23. Nod y penodiadau yw ceisio taclo dwy her gyfoes.

Allan o fwy na 130 o ymgeiswyr, cafodd Rebecca Thomas ac Owen Thomas eu dewis i ddarparu prosiectau sydd yn canolbwyntio ar yr argyfyngau natur a hinsawdd.

Cafodd Rebecca ei phenodi fel awdur yn y Gymraeg, ac Owen yn y Saesneg. Bydd y ddau yn derbyn £10,000 i gyflwyno'u gwaith ac i arddangos yng Ngŵyl y Gelli'r flwyddyn nesaf.

Mae dau awdur preswyl wedi cael eu penodi gan Awdurdod Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog.Rebecca Thomas. Llun: Parc Cenedlaethol y Bannau Brycheiniog

Mae Rebecca yn awdur ac yn ymchwilydd i Ysgol y Gymraeg ym Mhrifysgol Caerdydd. Bydd yn darparu cyfres o draethodau creadigol sydd ddim yn ffuglen a llyfr plant fel rhan o’i chyfnod preswyl.

Dramodydd ydy Owen sydd yn bwriadu datblygu cynhyrchiad theatr a fydd yn cael ei berfformio ar ddiwedd y cyfnod preswyl.

Bydd y ddau yn cyflwyno rhaglen o weithgareddau  er mwyn ymgysylltu’r cyhoedd gyda’u gwaith a’r amgylchedd naturiol.

Meddai Rebecca: "Mae’n fraint ac yn anrhydedd i gael fy mhenodi’n Ysgrifennwr Preswyl Bannau’r Dyfodol. Mae Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog yn agos iawn at fy nghalon ac rwy’n edrych ymlaen at gynhyrchu gwaith sydd wedi’i ysbrydoli gan y lle arbennig hwn.

"Ers symud yn ôl i dde Cymru, rwyf wedi cael y pleser o ddarganfod ac ail ddarganfod tirwedd y Parc ac mae archwilio’r ardal hon wedi fy ysgogi i fynd i’r afael â’r argyfyngau presennol trwy ysgrifennu creadigol.

"Rwy’n gyffrous iawn gan y cyfle i ddal ati i archwilio a dysgu ac i rannu fy mhrofiadau gyda chynulleidfaoedd newydd.

"Heb os, yr argyfyngau natur a hinsawdd yw’r heriau mwyaf ein hoes. Mae llenyddiaeth yn darparu cyfle i ymateb i’r bygythiadau hyn ac i hyrwyddo newid. Rwy’n awyddus i ddysgu rhagor am amgylchedd hanesyddol y parc ac i weithio’n agos gydag ysgolion yr ardal i gynnwys pryderon ac ymatebion cynulleidfaoedd iau."

Mae dau awdur preswyl wedi cael eu penodi gan Awdurdod Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog.Owen Thomas. Llun: Parc Cenedlaethol y Bannau Brycheiniog

Dywedodd Owen: "Cefais fy magu ar fferm ym Mannau Brycheiniog a breuddwydio am ddod yn awdur rhyw ddydd. Mae’n anodd ei roi’n eiriau pa mor falch ydwyf i gael fy enwi’n un o’r Ysgrifenwyr Preswyl Bannau Brycheiniog cyntaf.

"Roedd y mynyddoedd yn gyfaill parhaus o ffenestr llofft fy mhlentyndod. Mae’n fraint cael adrodd eu stori.

"Mae’r Bannau Brycheiniog yn hudol ac yn unigryw. Bydd y ddrama hon yn ceisio dal eu harddwch eithriadol a’u bregusrwydd. Bydd yn dathlu eu gorffennol, yn archwilio’u presennol ac yn ystyried eu dyfodol, yn harneisio ac yn defnyddio doniau a storïau pawb sy’n gallu’r lle arbennig hwn eu cartref."

Meddai Jodie Bond, Rheolwr Materion Cyhoeddus y Parc Cenedlaethol: “Rydym wrth ein bodd yn cynnig y cyfle hwn i ddau awdur gwych. Mae creadigrwydd yn eistedd wrth galon ein cynllun rheoli newydd. Rydym angen canfod y ffyrdd gorau o ymgysylltu â’n hymwelwyr a thrigolion gyda’r problemau mwyaf ein hoes.

"Mae storïau’n gallu helpu ffurfio syniadau a’n hysbrydoli i ymddwyn mewn ffyrdd a fydd nid yn unig yn helpu amddiffyn ein tirwedd werthfawr a’r bywyd gwyllt sy’n ei alw’n gartref, ond hefyd dyfodol dynoliaeth.”

Bydd y ddau awdur yn dechrau ar eu cyfnod preswyl ym mis Medi. Bydd manylion eu cynnydd ar gael ar beacons-npa.gov.uk  neu wrth ddilyn Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog ar y cyfryngau cymdeithasol.